Interpretacja a rozumienie


Inspiracje
1. Heidegger
2. Husserl
3. Dilthey
4. Kartezjusz
5. Kant
Krytyki
1. Zgodził się Heidegger całkowicie, tylko uznał, że była to droga na skróty – nie dokonał analiz semantycznych
2. Husserl – wyodrębnił dwa etapy fenomenologii Husserla , do późniejszej miał już mniejsze zastrzeżenia. Lebenswelt – problem doświadczeń.
3. Interpretacja Diltheya Ricoeur wziął do Husserla – przyjął jego krytykę.
4. Kartezjusza krytykował bo pozostawał w teorii poznania epistemologii. Ricoeur twierdził, że człowiek poznaje siebie nie poprzez własne ja, a poprzez swoje obiektywizacje (dzieła sztuki). To krytyka kartezjańskiego „ergo sum”.


• Interpretacja - „jest to coś o czymś”
o Ujawnienie sensu pierwotnego
o Ten sam zakres co symbol
o Praca myśli polegająca na rozwinięciu sensu pierwotnego, pierwszego znaczenia
o Analiza językowa – indukcyjnie wydobywamy pewne znaczenia na jaw
• Rozumienie
o Dilthey uważał że rozumienie jest podstawą poznania, alternatywne do wyjaśnienia (też to tylko teoria poznania, z której Ricoeur chce zrezygnować za Heideggerem)
o Ricoeur – rozumienie na gruncie ontologii
o Rozumienie, to nie alternatywa wyjaśnienia w humanistyce, lecz sposób bytowania – bycie!
o Potoczenie, jeszcze przed Heideggerem hermeneutyka była metodą
o Ricoeur proponuje porzucić relacje podmiot – przedmiot (tracie to dla niego znaczenie)
o Ricoeur stawia nie pytanie o warunki poznania, ale pytanie o bycie (bycie a nie poznanie)
Odkrycia podstaw poznania naukowego – są one przednie do podmiotu!
Hermeneutyka dla Ricoeura
• Hermeneutyka to bycie a nie poznanie
• Hermeneutyka w kategoriach ontologicznych (już nie epistemologicznych)
• Zwracamy uwagę na płaszczyznę semantyczną:
o Mowa =/= język (anglosaska szkoła języka potocznego
o Węzeł semantyczny każdej hermeneutyki (coś kluczowego, architektura sensu)
o Tym węzłem byłaby architektura sensu – podwójny sens bądź sens wieloznaczny
• Zdanie hermeneutyki ontologii – odkrywanie podwójnych sensów.

Symbol
• Ujawnienie sensu pierwotnego
• Ten sam zakres co interpretacja
• Praca myśli polegająca na rozwinięciu sensu pierwotnego, pierwszego znaczenia
• Analiza językowa – indukcyjnie wydobywamy pewne znaczenia na jaw
Kryteriologia
• Ma za zadanie ustalić konstrukcje form semantycznych.
• Ma pokazać, że forma interpretacji jest względna względem struktury systemu interpretacji.
• Mogą być różne interpretacje
Płaszczyzna refleksyjna
• Heidegger przeskoczył ten etap
• Refleksja jest etapem potrzebnym
• W refleksji związek między rozumieniem znaków, a rozumieniem siebie
• To w sobie mamy tylko możliwość rozpoznać byt egzystujący
o A kogo chodzi w rozumieniu siebie? (podmiot rozumienia siebie)
• Krytyka Cogito Kartezjusza
o Refleksja nie ma sensu, jeśli nie ma zapośredniczenia w artefaktach ludzkiego wytworu.
Hermeneutyka podejrzeń
• Marks, Nietzsche, Freud
• Przysłużyli się:
o Nauczyła nas demaskować podstępy fałszywej świadomości

Krytyka świadomości Kanta
To co Kant nazywa świadomością – Ricoeur uznaje za fałszywą świadomość
Ricoeur najpierw jest pierwotna świadomość – musimy uwolnić się od naszego ja i potem do niego wrócić